Jojo (1791)

woensdag 16 mei 2007

Er is wel eens eerder geschreven over de jojorage rond 1790 (1). Daaruit blijkt dat de jojo toen een politiek symbool was bij volwassenen. Ook, dat het versneld of vertraagd laten gaan of werpen van een jojo, niet alleen politieke, maar ook poëticale of zelfs erotische betekenis kon hebben.

Enige tijd geleden ontving Herkauwer van Rob de Bree (van het antikwariaat De Zilveren Eeuw in Zwolle) een geheel onbekende jojo-tekst. Die tekst was weggestopt in het zeldzame Kransje van Letter-bloempjes, voor Neerlandsch jufferschap. IIe stukje. (2) uit 1791. Titel en tekst volgen hieronder.

De Bree denkt dat de tekst van Gerrit Manheer (3) is. Hij vermoedt een erotische lading, des te intrigerender omdat de tekst voorkomt in een boekje voor de jufferschap.
Nu, u oordele zelf. Ik vermeld nog slechts dat ‘Jou jou de Normandie’ de in die tijd gebruikelijke term is om er een jojo mee aan te duiden.

L O F
V A N D E
J O U J O U D E N O R M A N D I E.

Wijs: Van Malbroek.

Uw Glorie wil ik zingen,
Jou jou de Normandie die die
o! Raarste ding der dingen,
Doorluchtig spel van smaak.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Wie moet uw deugd niet prijzen,
Jou jou de Normandie die die
Uw afkomst eer bewijzen,
En die u heeft bedacht?
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Madame mag u streelen,
Jou jou de Normandie die die
Haar handje met u speelen,
Wat ziel betoovrend zoet! -
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Hoe menig zou niet haken,
Jou jou de Normandie die die
Om ook die gunst te smaken,
Bij ’t lieve Maagdenkoor!
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Hoe aartig kunt gij wippen,
Jou jou de Normandie die die
En uit haar handje glippen,
En kruipen daar weer in.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

o Raarste ding der dingen!
Jou jou de Normandie die die
Hoe aartig meugd gij springen,
o Speelgoed vol van geest! -
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Gij past in edle handen,
Jou jou de Normandie die die
Galante puik verstanden,
Zijt gij van ’t grootste nut.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Gij schenkt haar houding, leven,
Jou jou de Normandie die die
’t Bel Air kunt gij haar geven,
o Onbetaalbren schat!
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

U zal ik altoos roemen,
Jou jou de Normandie die die
En ’t geestig speeltuig noemen,
Van deze kunstrijke Eeuw.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Puikdichters span uw snaren,
Jou jou de Normandie die die
Doe nu de nevels klaren,
Van den bedwelmden geest.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Zing nu op heldentoonen,
Jou jou de Normandie die die
Wil nu met Lauren kroonen,
Die Jou Jou’s minnaars zijn.
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

Haar Lof moet nimmer dalen;
Jou jou de Normandie die die
Maar aan den Hemel pralen
Der hedendaagsche smaak!
Jou jou de Normandie!
Jou jou de Normandie!

(1) A. Hanou, Leve de Jojo. Een burleske ode omstreeks 1790’. In: Nederlandse literatuur van de Verlichting. Nijmegen 2002, p. 187-205.
(2) Te Dordrecht, By N. van Eysden&Comp. 1791. De tekst op p. 65-68.
(3) Een Rotterdamse uitgever en schrijver over wie zo goed als niets bekend schijnt te zijn.