Religieus rationalisme

zondag 4 februari 2007

Polytheïsme is aardig.

Iedereen kan herkennen dat er diverse krachten of emoties zijn die het leven van individu of wereld bepalen. Je kunt daarom dol worden op een god of godin die staat voor: kracht, verliefdheid, wanhoop, rust, moederschap, of duizenden andere belangrijke verschijnselen. Het is niet noodzakelijk te geloven (zelfs is het wat dom!) in het feit dat Afrodite inderdaad bestaat en de ideale maten heeft.

Je erkent alleen dat karakters als die van Pan, Loki (of zo je wilt Sauron) een rol spelen in de eigen leefwereld. Je kunt er offers aan brengen en symbolisch die krachten aanroepen of bezweren.

De uitvinding door de woestijngodsdiensten van het monotheïsme heeft daarentegen nogal rationele trekjes. Het is de logische erkenning dat er natuurlijk niet zoveel goden echt kunnen bestaan. Het is een soort religieus bêtamodel. Het is godsdienstig puritanisme. Je krijgt dan ook gauw een Schepper met stalinistische vijfjarenplannen die gaandeweg de gehele levensduur van de wereld gaan beslaan.

Het is dan ook maar een hoogst enkele keer dat zo’n logische God kalm en geruststellend gehoord kan worden, in het ruisen van de moerbeitoppen.

En het bloed kruipt natuurlijk waar het niet gaan kan; zeker niet nu in ons onderwijs onderwezen wordt hoe je zo snel mogelijk op het internet ‘argumentatie’ vindt dat Jesus Christus eigenlijk identiek is met Julius Caesar (iets, geloofd door prof. dr. Andreas Kinneging. Maar die is dan ook een jurist en geen cultuurkundige, en hoeft niet te begrijpen wat hij op het terrein van cultuur beweert).

Dus kreeg je de bekende santenkraam terug, plus de H. Predestinatio. Dat was al voorheen. Nu hebben we bovendien St. Homeopathio; de engel Jomanda, en de bête theologie van Scientology. Die zijn allemaal een beetje griezelig en niet erg aan te bevelen. Ze worden gepusht met gebruikmaking van pseudo-logica.

Leuker zijn Winti, shamanisme, Voodoo,Wicca, en historische romans geschreven door protestanten. Er klopt geen bal van, maar het is best gezellig voor een avondje uit, of, in het laatstgenoemde voorbeeld, voor de broodnodige bevestiging van uw insulaire wereldbeeld.
Dat moet u natuurlijk niet doen als u iets ziet in de wijsheid van de Verlichting. Dan mag u niet zomaar alles geloven. Maar u heeft toch al uw handen vol aan de idee, dat (om met Spinoza te spreken), de wereld allemachtig goddelijk is (Deus sive natura).