Even Wageningen bellen

zondag 23 september 2007

Wilt u een oplossing vinden voor het tekort aan moraal in de maatschappij? Dan moet u te rade gaan bij zekere wijzen uit zekere groep, op de Veluwe. In dit geval bij Egbert Schuurman, hoogleraar reformatorische wijsbegeerte, aan de uni Wageningen. Egbert is of was ooit iets bij achtereenvolgens de RPF en de SGP. Hij is tegenwoordig senator van de CU.

Zijn afscheidsrede te Wageningen staat breeduit over vier kolom gedrukt in de NRC van afgelopen donderdag. Het kopje: ‘Pact van christendom en islam helpt tegen cultuurspanningen’.

Het handelt over vredelievende en spirituele gelovigen, die ‘grote problemen hebben met de westerse cultuur, met de ethische gezindheid ervan, met de uitwassen van de Verlichting’.
‘Ze verzetten zich tegen het lege westerse materialisme en de overheersende rol van het technische denken.’

‘Vanwege de onbegrensde vrijheid en de oneindige technische beheersingsdrift van de Verlichting is voor veel christenen het cultuurexperiment met alleen een fundament in de Verlichting [...] mislukt’.

En nog zo’n twintig opmerkingen in deze trant.

Het is Egbert toegestaan te pleiten zijn bron van moraal uitsluitend in de Bergrede te vinden, of in de Paulijnse voorschriften voor de vrouw. Maar wat Herkauwer niet toegestaan vindt, is het op een slinkse en valse wijze presenteren van de achttiende-eeuwse Verlichtingsgezinden als in wezen materialisten, techneuten, en voor moraal ongevoeligen.

Dat is niet alleen onwetenschappelijk, maar ook geniepig. Egbert neemt gewoon niet de moeite om Camper of Martinet of Kant of honderdduizend anderen te lezen; al die opvoeders, Nutsmensen, ontdekkers, burgerschapsbevorderaars. Egbert heeft Da Costa in de kast staan en wenst bij Verlichting hoogstens te denken aan goddeloze hedonistische franse idioten als de regent d’Orléans - die geen vakman ooit verlicht zal noemen.

Zo voert Egbert zijn eendjes zijn fuik binnen. Da’s niet zo eerlijk, Egbert. Ik zou haast zeggen: het is onchristelijk.

Herkauwer wordt een beetje moe van dit soort slinkse betogen van mensen die weigeren de bronnen te raadplegen. Hij heeft er vroeger nooit zo op gelet, maar het valt hem op hoe in dit tijdsgewricht dit soort onheldere en onware, immorele en farizeïsche, onwetenschappelijke en verkapt-christelijke apologetische kletskouserij overal opduikt en door het journalistendom beschouwd wordt als waardevolle culturele analyse.

Wil je moraal, Egbert? Graag. Maar creëer geen tegenstander die nooit bestaan heeft maar die je ten bate van het eigen ‘gelijk’ lekker kunt belasteren.

Zeg es eerlijk, Egbert: kun je het eigenlijk wel eens zijn met de ‘Verklaring van de rechten van de mens’?

Zo nee - zeg dat dan gewoon. En verkoop ons geen Wageningse knollen voor citroenen.