vrijdag 25 januari 2008
Hieronder een meezinger uit het eerder al genoemde liedboek De boere-dans; of ’t gezelschap na de mode uit 1789, p. 56-57.
Eerlijk gezegd is de reden mede dat Herkauwer in het taalmatige helemaal gebiologeerd werd door die merkwaardige, steeds terugkerende regel ‘Louwrensje / Cardoessie’. Wie of wat is een Cardoessie?
En wat is een ‘Rotterdamse fooi’? Iemand een bloedneus slaan?
Hij laat deze to blictri’s aan zijn lezers over.
De titel is: ‘Een Zamenspraak tusschen een Chiryrgyn en een Jonge Dogter. Stem: Daar waren twee Wyfjes, &.’
1. Sa vrinden ik heb ’er weer een nieuw Liet /
Al wat ’er in ’t kort weer is geschied /
Louwrensje / Cardoessie
Al van een Meysje die Lisabet hiet.
2. Dat Meysje ging ’savonds veel op avontuur.
Al op de Kruysbaan / hoort wat ’er gebeurt /
Louwrensje / Cardoessie
Daer ontmoet haer een Zinjeur.
3. ’t Meysje sprak het Zinjeurtje aen /
Lief ik wil mee u wandelen gaen /
Louwrensje / Cardoessie
Of wil mee naer myn Knippie toe gaen /
4. Zy luysde zyn beurs / is dat ’er niet mooy /
Zy kreeg de Rotterdamsche fooy
Louwrensje / Cardoessie
Een dikke neus die staet haer mooy.
5. Zy vlugten na boven / en viel van de Trap
Met een vlesje Jannever een doosje Tabak /
Louwrensje / Cardoessie
Zoo gaet ’t met al dat Canalje pak.
6. Met een kwam daer een Chirurgyn aen gaen /
En vroeg Meisje wie heeft ’t gedaen?
Louwrensje / Cardoessie
Zeg ’t myn maer ik zal ’er mee gaen.
7. De Barrebier stak haer een week of wat /
’t Meysje dat zy hoe goed doet my dat /
Louwrensje / Cardoessie
Je bent zoo zeeker de Baes van de stad.
8. Oorlof Meisje van plaisier /
Hebt gy lust te gaen aen de zwier?
Louwrensje / Cardoessie
Ik houw het met de Barrebier.
Posts tonen met het label lied. Alle posts tonen
Posts tonen met het label lied. Alle posts tonen
maandag 3 maart 2008
Jesses, die allo’s (1789)
maandag 31 december 2007
Altijd wat met die immigranten. Herkauwer vond ‘Een Nieuw Lied, op de Moffinnen en Noorinnen; wegens haar Komst binnen Amsteldam. Stem: Laastmaal een Mof kwam in de Stad.’
Het komt voor (p. 36-38) in de aardige liedbundel De boere-dans; of: ’t gezelschap na de mode, Vermaakende zig onder het Drinken van een glaasje Henrikattersze wyn, En ’t Zingen der Hedendaagze Nieuwe Liederen. De derde druk vermeerdert. Te Amsteldam, By S. en W. Koene, Boekdrukkers op de Linde gragt, 1789.
Die bundel heeft een nogal Amsterdamse inslag. Veel zeemansliederen (inclusief over meisjes in travestie die in de touwen klimmen) en veel ongein over de rare mode die zo’n aantrekkingskracht heeft op de vrouwtjes.
Hier nu een soort levenslied over ‘groene’ (provinciale) immigrantes: schijnheilige bedriegsters die Amsterdam onveilig maken.
Altijd wat met die immigranten. Herkauwer vond ‘Een Nieuw Lied, op de Moffinnen en Noorinnen; wegens haar Komst binnen Amsteldam. Stem: Laastmaal een Mof kwam in de Stad.’
Het komt voor (p. 36-38) in de aardige liedbundel De boere-dans; of: ’t gezelschap na de mode, Vermaakende zig onder het Drinken van een glaasje Henrikattersze wyn, En ’t Zingen der Hedendaagze Nieuwe Liederen. De derde druk vermeerdert. Te Amsteldam, By S. en W. Koene, Boekdrukkers op de Linde gragt, 1789.
Die bundel heeft een nogal Amsterdamse inslag. Veel zeemansliederen (inclusief over meisjes in travestie die in de touwen klimmen) en veel ongein over de rare mode die zo’n aantrekkingskracht heeft op de vrouwtjes.
Hier nu een soort levenslied over ‘groene’ (provinciale) immigrantes: schijnheilige bedriegsters die Amsterdam onveilig maken.
Laast een Moffin kwam in de Stad /
In ’t zoete Amsteldam!
Gebragt hier met een Jutze Smak /
Zy keek en hieuw haar mal /
Maar zonder daer lang stil te staen /
Hoord hoe het met haer is gegaen?
Terstond / terstond / terstond.
Ging zy na een Besteedster toe /
En krygt aanstonds een Huur /
Maer Meisje hebje wel een Lief /
Ja zegt ze gantsch niet stuur.
Myn Vryer die is op de Vaert /
Al na Suriname voor Koksmaet /
Dat ’s goet / dat ’s goet / dat ’s goet.
Komen zy nu dan in haer Dienst /
Zy slaapen dan zeer schoon /
Al by den Heer / of by den Knegt;
Of anders by de Zoon /
Zy zyn in huis en schielyk voogt /
Zoo dat geen Amsterdammer doogt /
By haer / by haer / by haer.
Dan gaene zy met Mantels om /
Al na de nieuwste zwier;
’t zy van blaeuw Laken! ofte Stof /
Wat dunkt u van dat dier?
Daer na zoo breekt de bommel uit /
Dan is ’t heele spel verbruyt
Met haer / met haer / met haer.
Want ziet daer komt zy in de Kraem /
En dat van een klyn Kind /
Om dat haer Heer dat heeft gedaen /
En haer zo lief bemint;
Krygt zy een Minnedienst terstond /
Dat is voor deze Triene pront /
En goed / en goed / en goed.
Als zy dan in een Minnedienst /
Het gaet die Knemer wel;
Geen Meid mag haer dan spreeken eens /
Of te een Knegts-Gezel /
’t Is voort / myn Lief is op de Zee /
Bedient hen van die flenters mee /
Wat goed / wat goed / wat goed.
Daer komt een Brief uit Tessel aen;
Verzoekt nu eens uw Heer:
Dat ik mag op de werf gaen /
Al was ’t maer voor een keer?
Anders voor stuurman of Kaptyn /
Dan kan ik plaege groot en klyn /
En slaen / en slaen / en slaen.
Men trouwt al vast dan met malkaer /
Gaet kwazie winkel doen;
Van Koffi / Thee / of wel wat aers /
Of Sisse / of Catoen;
Men hout daer een stille winkel by /
Dan is de Man van werkke vry /
Ja vry / ja vry / ja vry.
De Kinderen na verloop van tyd /
Die speelen mee niet mis;
Se ontdekken wat haer Moeder zy /
En wie haer Vader is;
Wat zy van haer Geboorte recht /
Zyn schuldig een westphaelsche knegt /
Of Mof / of Mof / of Mof.
Zoo gaet het met dat groene goet /
Al binnen dese Stad;
Want zy gemeen zyn opgevoet /
Vergaeren hier de Schat /
Men is hier Juffrouw na de trant /
Men heeft geloopen agter Land:
Om Brood / om Brood / om Brood.
Het vleyen dat haer eigen is /
Maekt Trien alom bemint /
Baert dat voor ons geen ergernis?
Geen Amsterdammer Kind /
Kan vleyen om bemind te zyn /
Maer dat kan doen een groene Tryn /
Zoo mooy / zoo mooy / zoo mooy.
Die eerlyk wil die kan zoo niet /
’t Is eygen aan dat zoort;
Een ieder troost hen in ’t verschiet /
En doet zoo als ’t behoord /
Want ’t end draegt eindelyk de last /
En daer is ’t alles ook aen vast /
Gewis / gewis / gewis.
In ’t zoete Amsteldam!
Gebragt hier met een Jutze Smak /
Zy keek en hieuw haar mal /
Maar zonder daer lang stil te staen /
Hoord hoe het met haer is gegaen?
Terstond / terstond / terstond.
Ging zy na een Besteedster toe /
En krygt aanstonds een Huur /
Maer Meisje hebje wel een Lief /
Ja zegt ze gantsch niet stuur.
Myn Vryer die is op de Vaert /
Al na Suriname voor Koksmaet /
Dat ’s goet / dat ’s goet / dat ’s goet.
Komen zy nu dan in haer Dienst /
Zy slaapen dan zeer schoon /
Al by den Heer / of by den Knegt;
Of anders by de Zoon /
Zy zyn in huis en schielyk voogt /
Zoo dat geen Amsterdammer doogt /
By haer / by haer / by haer.
Dan gaene zy met Mantels om /
Al na de nieuwste zwier;
’t zy van blaeuw Laken! ofte Stof /
Wat dunkt u van dat dier?
Daer na zoo breekt de bommel uit /
Dan is ’t heele spel verbruyt
Met haer / met haer / met haer.
Want ziet daer komt zy in de Kraem /
En dat van een klyn Kind /
Om dat haer Heer dat heeft gedaen /
En haer zo lief bemint;
Krygt zy een Minnedienst terstond /
Dat is voor deze Triene pront /
En goed / en goed / en goed.
Als zy dan in een Minnedienst /
Het gaet die Knemer wel;
Geen Meid mag haer dan spreeken eens /
Of te een Knegts-Gezel /
’t Is voort / myn Lief is op de Zee /
Bedient hen van die flenters mee /
Wat goed / wat goed / wat goed.
Daer komt een Brief uit Tessel aen;
Verzoekt nu eens uw Heer:
Dat ik mag op de werf gaen /
Al was ’t maer voor een keer?
Anders voor stuurman of Kaptyn /
Dan kan ik plaege groot en klyn /
En slaen / en slaen / en slaen.
Men trouwt al vast dan met malkaer /
Gaet kwazie winkel doen;
Van Koffi / Thee / of wel wat aers /
Of Sisse / of Catoen;
Men hout daer een stille winkel by /
Dan is de Man van werkke vry /
Ja vry / ja vry / ja vry.
De Kinderen na verloop van tyd /
Die speelen mee niet mis;
Se ontdekken wat haer Moeder zy /
En wie haer Vader is;
Wat zy van haer Geboorte recht /
Zyn schuldig een westphaelsche knegt /
Of Mof / of Mof / of Mof.
Zoo gaet het met dat groene goet /
Al binnen dese Stad;
Want zy gemeen zyn opgevoet /
Vergaeren hier de Schat /
Men is hier Juffrouw na de trant /
Men heeft geloopen agter Land:
Om Brood / om Brood / om Brood.
Het vleyen dat haer eigen is /
Maekt Trien alom bemint /
Baert dat voor ons geen ergernis?
Geen Amsterdammer Kind /
Kan vleyen om bemind te zyn /
Maer dat kan doen een groene Tryn /
Zoo mooy / zoo mooy / zoo mooy.
Die eerlyk wil die kan zoo niet /
’t Is eygen aan dat zoort;
Een ieder troost hen in ’t verschiet /
En doet zoo als ’t behoord /
Want ’t end draegt eindelyk de last /
En daer is ’t alles ook aen vast /
Gewis / gewis / gewis.
Vrijdag visdag (1745)
vrijdag 14 december 2007
Vrijdag visdag. Daarom hieronder een dom vissenlied. Komt u misschien op ideeën.
Bron: Apollo’s vastenavond-gift, voorzien met de nieuwste en aangenaamste minne- harders- en bruilofsgezangen [...]. In ’sGravenhage, By Pieter Servaas. M. DCC. LXV. p. 109-110.
‘Zang op het Eeten van Knorhanen. Menuet of the Soldier en the Sayler. &c.’
Vrijdag visdag. Daarom hieronder een dom vissenlied. Komt u misschien op ideeën.
Bron: Apollo’s vastenavond-gift, voorzien met de nieuwste en aangenaamste minne- harders- en bruilofsgezangen [...]. In ’sGravenhage, By Pieter Servaas. M. DCC. LXV. p. 109-110.
‘Zang op het Eeten van Knorhanen. Menuet of the Soldier en the Sayler. &c.’
1.
Liefhebbers van de Vissen,
Gy koomt uw smaak te missen,
Wanneer gy tast na Baars,
Na Tong en Molenaars;
De Schelvis is goed eeten,
Maar lang by ons vergeeten:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
2.
Gy zult ons niet bekooren,
Met Karper, Zeelt en Vooren;
Wy laaten u de keur,
Van Braasem, Bot en Steur;
Geen Grundels of Sardynen.
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
3.
Gy kond vry Paaling eeten,
En Zalm en Rog en Vleeten,
En Post en Pieterman,
Daar leit ons weinig an;
Wy zullen niet krakkeelen,
Om Barmen of Makreelen:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
4.
Ook maaken wy geen sleyting,
In Kabbeljauw en Wyting;
Geen Spiering ons verzaad,
Of Snoeken, vol van graat;
De Schollen en de Scharren,
Die schenken wy den narren:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
5.
Gaat vry uw hart ophaalen,
Met Krabben en Garnalen,
Met Kreeft en Alykruik,
’t Is buiten ons gebruik;
Geen Mossels, wyt in ’t gaapen,
Of Oesters, wy meer raapen:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
6.
Za, laat ons zamen klinken,
En op der voorspoed drinken,
Van al de Vis in Zee,
Der binnenwaters meê;
En dat nog lange jaaren,
De Knorhaan wel mag vaaren:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
Liefhebbers van de Vissen,
Gy koomt uw smaak te missen,
Wanneer gy tast na Baars,
Na Tong en Molenaars;
De Schelvis is goed eeten,
Maar lang by ons vergeeten:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
2.
Gy zult ons niet bekooren,
Met Karper, Zeelt en Vooren;
Wy laaten u de keur,
Van Braasem, Bot en Steur;
Geen Grundels of Sardynen.
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
3.
Gy kond vry Paaling eeten,
En Zalm en Rog en Vleeten,
En Post en Pieterman,
Daar leit ons weinig an;
Wy zullen niet krakkeelen,
Om Barmen of Makreelen:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
4.
Ook maaken wy geen sleyting,
In Kabbeljauw en Wyting;
Geen Spiering ons verzaad,
Of Snoeken, vol van graat;
De Schollen en de Scharren,
Die schenken wy den narren:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
5.
Gaat vry uw hart ophaalen,
Met Krabben en Garnalen,
Met Kreeft en Alykruik,
’t Is buiten ons gebruik;
Geen Mossels, wyt in ’t gaapen,
Of Oesters, wy meer raapen:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
6.
Za, laat ons zamen klinken,
En op der voorspoed drinken,
Van al de Vis in Zee,
Der binnenwaters meê;
En dat nog lange jaaren,
De Knorhaan wel mag vaaren:
Want d’edele Knorhaan is,
By ons, de beste vis.
Zonder breezer (1755)
dinsdag 11 december 2007
Tegenwoordig gaat het niet zonder breezer, begrijpt Herkauwer. Maar vroeger ging het zo (1):
(1) Bron: Praatvaars vasten-avond-gift aan alle het jufferschap der Vereenigde Nederlanden. Z.p., 1755, p. 33-34.
Tegenwoordig gaat het niet zonder breezer, begrijpt Herkauwer. Maar vroeger ging het zo (1):
AIR.
1.
Voorleeden Week zei Leisje Buur:
Wel Joosje watte Dingen;
Laten wy eens, in de Schuur,
Uit vreugd een Deuntje zingen, la la,
Uit vreugd een Deuntje zingen.
2.
Wel ja, zo zeid hy, braave Meid,
Wou jy een kansje waagen;
Maar, zo jy daar dan tegen stryd,
Hoef jy ’t niet meer te vragen, la la,
Hoef jy ’t niet meer te vragen.
3.
Zy gingen zamen Hand aan Hand,
En Lysje die ging leggen;
Joosje die deê ’t haar met verstand;
Ik hoef niet meer te zeggen, la la,
Ik hoef niet meer te zeggen.
4.
Toen Joost zyn dingen had gedaan
Met Lys, zyn zoete Vryster,
Toen zyn zy weêr naar thuis gegaan,
Jongens het was te byster, la la,
Jongens het was te byster.
5.
Maar Lysje heeft het haast berouwd,
Dat zy haar Roos liet steelen,
Zy heeft bedroefd haar Hoofd gekrouwd,
Dat zy haar zo liet streelen, la la,
Dat zy haar zo liet streelen.
1.
Voorleeden Week zei Leisje Buur:
Wel Joosje watte Dingen;
Laten wy eens, in de Schuur,
Uit vreugd een Deuntje zingen, la la,
Uit vreugd een Deuntje zingen.
2.
Wel ja, zo zeid hy, braave Meid,
Wou jy een kansje waagen;
Maar, zo jy daar dan tegen stryd,
Hoef jy ’t niet meer te vragen, la la,
Hoef jy ’t niet meer te vragen.
3.
Zy gingen zamen Hand aan Hand,
En Lysje die ging leggen;
Joosje die deê ’t haar met verstand;
Ik hoef niet meer te zeggen, la la,
Ik hoef niet meer te zeggen.
4.
Toen Joost zyn dingen had gedaan
Met Lys, zyn zoete Vryster,
Toen zyn zy weêr naar thuis gegaan,
Jongens het was te byster, la la,
Jongens het was te byster.
5.
Maar Lysje heeft het haast berouwd,
Dat zy haar Roos liet steelen,
Zy heeft bedroefd haar Hoofd gekrouwd,
Dat zy haar zo liet streelen, la la,
Dat zy haar zo liet streelen.
(1) Bron: Praatvaars vasten-avond-gift aan alle het jufferschap der Vereenigde Nederlanden. Z.p., 1755, p. 33-34.
Jojo en Ridderstraat (rond 1798)
vrijdag 7 december 2007
Een tekst over de jojo-rage rond 1795 die Herkauwer tot nog toe blijkbaar over het hoofd gezien heeft bevindt zich in het zeer zeldzame liedboekje Aardige en vermakelyke joe, joe, joe. Waar mede gespeeld en gezongen werd de Nieuwste liederen. Die titel verwijst op zich natuurlijk al naar de jou-jou, oftewel jojo. Herkauwer raadpleegde een derde druk van dit liedboekje dat zonder jaartal verscheen te Amsteldam, bij S. en W. Koene op de Lindengracht (UBL 1197 G 23).
Het eerste lied heet ‘Een Nieuw Lied, op het Spel van de Jou, Jou de Normandie’ (p. 3-4). De eerste strofe:
De teksten in dit liedboekje ogen trouwens nogal up-to-date. Hier niet die eindeloos herhaalde balladen uit Middeleeuwen of Renaissance. Dat blijkt bijvoorbeeld ook uit een lied over de onrust in de zuidelijke Nederlanden onder Jozef II, of een zangwijs als ‘Zoutmans glorie’.
De actualiteit blijkt ook uit het noemen van de Ridderstraat, een straat die in de literatuur van de jaren ’90 vrij veel genoemd wordt. Het is een straat uit de rosse buurt van Amsterdam. Voorbeeld: de eerste strofe van een ‘Minne-klugt van een Matroos en een Naaister’ (p. 4-6). Dat lied moet met genoegen gezongen zijn door diegenen die weten dat naaistertjes uit de Ridderstraat wel iets meer deden dan een stoplap op schoot houden. De eerste strofe:
Dat dit soort meiden van de Ridderstraat hier zeker niet uitsluitend onderwerp zijn van AndreHazesverdriet blijkt bijvoorbeeld uit de parodie die Kinker maakte op de romance ‘Alrik en Aspasia’, door Feith. In Feiths romance wacht een Nederlandse edelvrouwe vol smart op de terugkeer van haar ridder uit het Heilige Land. Van dat heilige gedoe gelooft Kinker niets. Bij hem mompelt de informant van de Vrouwe, in de parallelle passage:
En dus is daar de Jordaan niet langer de bijbelse rivier, maar de Amsterdamse buurt waar hij een leuk dagje doorbrengt; een afsluiting van dat feest in de Ridderstraat ligt voor de hand. Men zou zich zelfs af kunnen vragen of Riddertje wel ooit echt in het Heilige Land is geweest... (1)
(1) Zie ook: A. Hanou, ‘’Hier van daan naar moeder Mallet’: Liedjes in het werk van Kinker.’ In: Kunst & LetterKunst. Opstellen voor George Vis. Onder red. van G.J. van Bork en N. Laan. Amsterdam 2000, 60-76.
Een tekst over de jojo-rage rond 1795 die Herkauwer tot nog toe blijkbaar over het hoofd gezien heeft bevindt zich in het zeer zeldzame liedboekje Aardige en vermakelyke joe, joe, joe. Waar mede gespeeld en gezongen werd de Nieuwste liederen. Die titel verwijst op zich natuurlijk al naar de jou-jou, oftewel jojo. Herkauwer raadpleegde een derde druk van dit liedboekje dat zonder jaartal verscheen te Amsteldam, bij S. en W. Koene op de Lindengracht (UBL 1197 G 23).
Het eerste lied heet ‘Een Nieuw Lied, op het Spel van de Jou, Jou de Normandie’ (p. 3-4). De eerste strofe:
Men ziet hier in ons Nederland
Alweer een nieuwe smaak /
Men heeft een ring al in de hand,
Daar aan is vastgemaakt
Een koord al met twee schyfjes rond;
Die men laat daalen na de grond /
Men zie / men zie
Jou / Jou de Normandie.
Alweer een nieuwe smaak /
Men heeft een ring al in de hand,
Daar aan is vastgemaakt
Een koord al met twee schyfjes rond;
Die men laat daalen na de grond /
Men zie / men zie
Jou / Jou de Normandie.
De teksten in dit liedboekje ogen trouwens nogal up-to-date. Hier niet die eindeloos herhaalde balladen uit Middeleeuwen of Renaissance. Dat blijkt bijvoorbeeld ook uit een lied over de onrust in de zuidelijke Nederlanden onder Jozef II, of een zangwijs als ‘Zoutmans glorie’.
De actualiteit blijkt ook uit het noemen van de Ridderstraat, een straat die in de literatuur van de jaren ’90 vrij veel genoemd wordt. Het is een straat uit de rosse buurt van Amsterdam. Voorbeeld: de eerste strofe van een ‘Minne-klugt van een Matroos en een Naaister’ (p. 4-6). Dat lied moet met genoegen gezongen zijn door diegenen die weten dat naaistertjes uit de Ridderstraat wel iets meer deden dan een stoplap op schoot houden. De eerste strofe:
Agter in de Ridderstraat /
Daar woonter een meisje fyn /
Een matroosje kan haar helpen /
Ja / ja / van valderala /
Een matroosje kan haar helpen /
Van al haar smert en pyn.
Daar woonter een meisje fyn /
Een matroosje kan haar helpen /
Ja / ja / van valderala /
Een matroosje kan haar helpen /
Van al haar smert en pyn.
Dat dit soort meiden van de Ridderstraat hier zeker niet uitsluitend onderwerp zijn van AndreHazesverdriet blijkt bijvoorbeeld uit de parodie die Kinker maakte op de romance ‘Alrik en Aspasia’, door Feith. In Feiths romance wacht een Nederlandse edelvrouwe vol smart op de terugkeer van haar ridder uit het Heilige Land. Van dat heilige gedoe gelooft Kinker niets. Bij hem mompelt de informant van de Vrouwe, in de parallelle passage:
Ach vraag wat hij van mij begeert,
Van waar hij is getogen. -
"Hij komt van over den Jordaan
Hier naar de Ridderstraat gegaan.
Hem ziet de Droes uit de oogen."
Van waar hij is getogen. -
"Hij komt van over den Jordaan
Hier naar de Ridderstraat gegaan.
Hem ziet de Droes uit de oogen."
En dus is daar de Jordaan niet langer de bijbelse rivier, maar de Amsterdamse buurt waar hij een leuk dagje doorbrengt; een afsluiting van dat feest in de Ridderstraat ligt voor de hand. Men zou zich zelfs af kunnen vragen of Riddertje wel ooit echt in het Heilige Land is geweest... (1)
(1) Zie ook: A. Hanou, ‘’Hier van daan naar moeder Mallet’: Liedjes in het werk van Kinker.’ In: Kunst & LetterKunst. Opstellen voor George Vis. Onder red. van G.J. van Bork en N. Laan. Amsterdam 2000, 60-76.
zondag 2 maart 2008
Wittebroodsmaanden (1720)
donderdag 4 oktober 2007
Hieronder een eenvoudig liedje, uit ’t Nieuw Groot Hoorns lied-boekje, Bestaande in veel Stigtige en Vermakelyke Bruylofts Liedekens (Te Hoorn, Gedrukt by Reinier Beukelman, [ca. 1720].
Dit soort liedboekjes waren populair bij de gewone man. De tekst is nog in het ‘gothisch’. De zangwijs: ‘Silvester in de Morgenstont’.
[1]
Geliefjes die u in den Echt
Door Liefde samen Hieronder bind;
Ik bid u dog wel overlegt?
Wat staat dat gy begint;
Het is geen Os nog Koeije-koop /
Nog ’t is geen Kinder-spel:
Maar ’t is al vry een vaster knoop;
Dus overlegt het wel.
2.
’t Is staag niet Liefste kom te bed /
Nog boter tot de boom /
Waar sorg op sorgen u belet /
Dat wekt u uyt den droom:
De sorg voor ’t huys en ’t huys behoor /
Voor As-schop en voor Tang /
Voor Zwavel-stok en voor Comfoor /
Dat maakt u dikwils bang.
3.
Dan moet gy sorgen voor de kost.
O zwaar en stage schult:
Want heeft men wyn men heeft geen most /
Of Spek men heeft geen Sult:
En so u Echts-boom vrugtbaar wort /
Sta by van doek en luur /
Een wieg en wat ’er maar aan schort /
En alle ding is duur.
4.
En schiet de agtste maand dan aan /
Dan slaapt men staag vol vrees:
De schoenen moeten vaardig staan /
Te gaan na die of dees;
Na Griet-moer of Peet Eves toe /
Al is het nog soo kout /
Ik wed de Bruydegom word het moe /
Word hy viermaal soo oud.
5.
Dan komt de kommer dubbelt an /
Het Kint breekt al de rust /
En Besje seyt dit komt ’er van /
Dits loon voor soete lust:
Ons Bruyd en Bruydegom
Die kregen ligtelyk beyd’ berouw /
Dies sla ik ’t blaadjen om.
Hieronder een eenvoudig liedje, uit ’t Nieuw Groot Hoorns lied-boekje, Bestaande in veel Stigtige en Vermakelyke Bruylofts Liedekens (Te Hoorn, Gedrukt by Reinier Beukelman, [ca. 1720].
Dit soort liedboekjes waren populair bij de gewone man. De tekst is nog in het ‘gothisch’. De zangwijs: ‘Silvester in de Morgenstont’.
[1]
Geliefjes die u in den Echt
Door Liefde samen Hieronder bind;
Ik bid u dog wel overlegt?
Wat staat dat gy begint;
Het is geen Os nog Koeije-koop /
Nog ’t is geen Kinder-spel:
Maar ’t is al vry een vaster knoop;
Dus overlegt het wel.
2.
’t Is staag niet Liefste kom te bed /
Nog boter tot de boom /
Waar sorg op sorgen u belet /
Dat wekt u uyt den droom:
De sorg voor ’t huys en ’t huys behoor /
Voor As-schop en voor Tang /
Voor Zwavel-stok en voor Comfoor /
Dat maakt u dikwils bang.
3.
Dan moet gy sorgen voor de kost.
O zwaar en stage schult:
Want heeft men wyn men heeft geen most /
Of Spek men heeft geen Sult:
En so u Echts-boom vrugtbaar wort /
Sta by van doek en luur /
Een wieg en wat ’er maar aan schort /
En alle ding is duur.
4.
En schiet de agtste maand dan aan /
Dan slaapt men staag vol vrees:
De schoenen moeten vaardig staan /
Te gaan na die of dees;
Na Griet-moer of Peet Eves toe /
Al is het nog soo kout /
Ik wed de Bruydegom word het moe /
Word hy viermaal soo oud.
5.
Dan komt de kommer dubbelt an /
Het Kint breekt al de rust /
En Besje seyt dit komt ’er van /
Dits loon voor soete lust:
Ons Bruyd en Bruydegom
Die kregen ligtelyk beyd’ berouw /
Dies sla ik ’t blaadjen om.
donderdag 28 februari 2008
Olipodrigo 2
zondag 17 juni 2007
Zoals heden iedereen wel iets kent van ‘Ik verscheurde je foto’- Koos Alberts, of van Frans Bauer, of hij dat nu wil of niet; zo kende iedereen in de achttiende eeuw de liedjes uit Thirsis minnewit (1). Het wordt in vele teksten genoemd, ook in de serieuze. Zoiets moet men dus een keer ter hand nemen om te weten wat die Nederlanders van toen aan tophits hadden. Waarom bestaat er daar nu geen editie van?
Soms staat er leuke onzin in. Het enige onleuke is een boekverkoperslied waar de maker beslist een mond vol potloodgrafiet aan overgehouden heeft.
Wat vindt u van het begin van de volgende smartlap? Er zit iets oneindigs in, iets erotisch, iets onzinnigs, iets... vast een meezinger.
Hier is het begin van ‘Een Meisje in ’t Groen. Voys: Van Kaatjes Coole.’
De gereformeerde Amsterdamse predikant D.C. van Voorst publiceerde 1789-1790 een wat vreemd werkje, getiteld Aristus. Het is opgebouwd uit een soort vertogen. Herkauwer heeft alleen dl. I gezien (dl. II is alleen in de VU). Op p. 208-213 vindt men een tirade ‘Over de ontbloote boezems’. Dominee toornt dat hij in gezelschappen een kennis van hem steeds diens ogen gericht ziet op de boezems der dames, ‘terwyl deezen alleen met wat doorschynend gaas bedekt waren, en daaronder lagen te zwoegen’ (p. 209). Dat blijkt geen uitzonderlijke dracht, ‘daar het nu de algemeene dragt der Dames is’ (p. 211).
Er is dus niets nieuws onder de zonnebank. Het bimbo-streven is van alle tijden.
*
De Amsterdamse Courant van 8 juni 1719 meldt dat men in Dresden een groot feest voorbereidt. Herkauwer weet niet ter ere waarvan. Er is vuurwerk, er zijn wilde dieren, en 120 paar mensen zullen een jaarmarkt ‘van allerhande natien’ uitbeelden. Leerzaam. Wat minder leerzaam, maar natuurlijk veel leuker: ‘een wedloop van 144 vrouwen tegens so veel mans van gelyke qualiteyt’.
Hoe zouden ze in Dresden die gelijke kwaliteit van mannen en vrouwen vastgesteld hebben?
(1) Ik raadpleegde de editie Thirsis minnewit. Bestaande in een verzameling van de aangenaamste minne-zangen en voysen. Te Deventer, By Marinus de Vries, z.j. (3 dln). Het citaat: dl. II, p. 115.
Zoals heden iedereen wel iets kent van ‘Ik verscheurde je foto’- Koos Alberts, of van Frans Bauer, of hij dat nu wil of niet; zo kende iedereen in de achttiende eeuw de liedjes uit Thirsis minnewit (1). Het wordt in vele teksten genoemd, ook in de serieuze. Zoiets moet men dus een keer ter hand nemen om te weten wat die Nederlanders van toen aan tophits hadden. Waarom bestaat er daar nu geen editie van?
Soms staat er leuke onzin in. Het enige onleuke is een boekverkoperslied waar de maker beslist een mond vol potloodgrafiet aan overgehouden heeft.
Wat vindt u van het begin van de volgende smartlap? Er zit iets oneindigs in, iets erotisch, iets onzinnigs, iets... vast een meezinger.
Hier is het begin van ‘Een Meisje in ’t Groen. Voys: Van Kaatjes Coole.’
Ik ging lest wandelen langs de Boomen,
Om my wat te verlusten.
Daer zag ik een mooi meisje koomen,
Ik sey wellekom Susje.
Hoog is de solder, laeg is de vloer,
Schoon is de Dogter, Leelyk is Moer,
’t Zyn van Kaatjes Koole Cammeraatje,
’t Zyn van Kaatjes Koole.
*
Om my wat te verlusten.
Daer zag ik een mooi meisje koomen,
Ik sey wellekom Susje.
Hoog is de solder, laeg is de vloer,
Schoon is de Dogter, Leelyk is Moer,
’t Zyn van Kaatjes Koole Cammeraatje,
’t Zyn van Kaatjes Koole.
*
De gereformeerde Amsterdamse predikant D.C. van Voorst publiceerde 1789-1790 een wat vreemd werkje, getiteld Aristus. Het is opgebouwd uit een soort vertogen. Herkauwer heeft alleen dl. I gezien (dl. II is alleen in de VU). Op p. 208-213 vindt men een tirade ‘Over de ontbloote boezems’. Dominee toornt dat hij in gezelschappen een kennis van hem steeds diens ogen gericht ziet op de boezems der dames, ‘terwyl deezen alleen met wat doorschynend gaas bedekt waren, en daaronder lagen te zwoegen’ (p. 209). Dat blijkt geen uitzonderlijke dracht, ‘daar het nu de algemeene dragt der Dames is’ (p. 211).
Er is dus niets nieuws onder de zonnebank. Het bimbo-streven is van alle tijden.
*
De Amsterdamse Courant van 8 juni 1719 meldt dat men in Dresden een groot feest voorbereidt. Herkauwer weet niet ter ere waarvan. Er is vuurwerk, er zijn wilde dieren, en 120 paar mensen zullen een jaarmarkt ‘van allerhande natien’ uitbeelden. Leerzaam. Wat minder leerzaam, maar natuurlijk veel leuker: ‘een wedloop van 144 vrouwen tegens so veel mans van gelyke qualiteyt’.
Hoe zouden ze in Dresden die gelijke kwaliteit van mannen en vrouwen vastgesteld hebben?
(1) Ik raadpleegde de editie Thirsis minnewit. Bestaande in een verzameling van de aangenaamste minne-zangen en voysen. Te Deventer, By Marinus de Vries, z.j. (3 dln). Het citaat: dl. II, p. 115.
Abonneren op:
Posts (Atom)