woensdag 27 februari 2008

Een baby! Frank Batavus (1795)

woensdag 21 maart 2007

Het komt niet zo vaak voor dat een stadsbestuur zich tot doopvader verklaart. Dat gebeurde op 25 maart 1795, toen de revolutie in Nederland nog jong was.

De negen leden van het Amsterdamse revolutionaire stadsbestuur bogen zich over de wieg, en richtten zich tot de ouders van een pasgeboren baby, met een gedrukte felicitatie.

De boreling, Frank Batavus (!) was de zoon van Pierre van der Aa, een Amsterdams advocaat, lid van Felix Meritis. Deze te Paramaribo geboren Van der Aa (1770-1817) speelde een rol bij de omwenteling en werd secretaris van het Amsterdamse Comité Revolutionair. Hij woonde “op de Cingel bij de Toorn”. In 1799 zou hij secretaris worden van de gemeente Nieuwer-Amstel, en later nog maire van Amsterdam, tijdens de echte Franse bezetting.

Dat deze revolutionair zijn zoon Batavus heeft willen noemen is te begrijpen. ‘Frank’ is misschien iets minder voor de hand liggend. Maar de begrippen ‘frank’, of ‘frank en vrij’, zijn sinds 1780 in de literatuur heel vaak voorkomende epitheta voor de ware vaderlander. Misschien werden er dus in die tijd ook wel meisjes geboren met de naam Franca Batava.

Hieronder de tekst, te vinden GA Amsterdam in de map personalia AA, Pierre J.B.Ch. van de. - Het is een plano in kleurendruk, en omgeven door een guirlande. Dat is hier niet weer te geven...

[titelvignet: vrijheidsmaagd steunend op de Rechten van den mensch; omgeven door revolutiesymbolen en het motto ‘Broederschap, vryheid, gelykheid’]

AMSTELDAM DEN 22 MAART 1795.
HET EERSTE JAAR DER BATAAFSCHE VRYHEID.

HET COMMITTE REVOLUTIONNAIR
AAN HUNNE VERDIENSTELIJKE EN WAARDE MEDEBROEDER.
PIERRE JEAN BAPTISTE CHARLES VAN DER AA.
EN DESZELFS HUISVROUW,
BY DEN DOOP VAN HUNNEN ZOON,

FRANK BATAVUS,

BURGER EN BURGERES,

Uw Vrygebooren Kind! door den Doop, de Christen Kerk ingewyd, en Opgedragen
Aan God. Uw VRY BATAVIERTJE! Groeie op tot Eer van
dat Opper Wezen, tot Vreugd van U, en Worde een nuttig Lid der
MAATSCHAPPY. Hy vergeete by gevorderde Leeftyd, nimmer dat
Hy een Vader en Negen Doopgetuigen heeft gehad. Aan
wien niets te dierbaar is geweest ter Verkryging Der
VRYHEID, voor de welke Zy hun Leeven hebben
gewaagt, en daar door, zo Zy nu noch hoopen, Zyn
VADERLAND hebben Helpen Redden.

UIT NAAM VAN VOORN. COMMITTE.

Geen opmerkingen: